Dükkânın tezgâhında en çok duyduğumuz cümle şudur: “Yarın sahile ineceğim, ne yem alayım?” Bu sorunun tek bir cevabı yok, çünkü doğru yem önce hedeflediğin balığa, sonra meraya ve mevsime göre değişir. Bu yazıda işi tersinden ele alıyoruz: yemleri tek tek anlatmak yerine balıkları sıralayıp her biri için hangi canlı yemin işe yaradığını, kaç numara iğneye ve hangi takıma takıldığını anlatıyoruz.
Önce kısa cevap: balık – yem eşleşmesi
| Hedef balık | İlk tercih | İkinci tercih | İğne |
|---|---|---|---|
| Çipura | Boru kurdu | Midye, karides, yengeç | 2 – 1/0 |
| Levrek | Sülünez | Karides, kobra kurdu, mamun | 1/0 – 2/0 |
| Mırmır | Kırmızı çin kurdu | Sarı çin kurdu, boru kurdu | 4 – 6 |
| Karagöz, sargoz | Boru kurdu | Sülünez, yengeç, kobra kurdu | 1 – 1/0 |
| İsparoz, izmarit, sarıgöz | Kırmızı kurt (parça) | Sarı çin kurdu | 6 – 8 |
Tablo bir başlangıç noktasıdır. Aşağıda her balığı ayrı ayrı açıyoruz; çünkü aynı çipura Ağustos akşamı ile Kasım gecesinde farklı yemi ister.
Çipura: sert yem, sabırlı av
Çipura güçlü çeneleriyle yumuşak yemi kolayca koparır. Bu yüzden iğnede uzun duran boru kurdu çipurada bir numaradır. Yaz sonu ve sonbaharda iri çipura kıyıya yaklaştığında boru kurdunun yanına bir parça midye ya da karides eklemek kokuyu artırır. Kurt bulunmayan günlerde yalnız midye de iş görür. Kumlukta iki iğneli bir surf casting takımı ile bir iğneye boru kurdu, diğerine midye takmak, balığın o gün neyi istediğini çabuk gösterir.
Levrek: kokusu güçlü, iri yem
Levrek avcıdır ve özellikle dalgalı, bulanık suda kokuyla avlanır. Kış gecelerinde sülünez levreğin en sevdiği yemdir; bütün olarak, iri iğneye boydan boya geçirilir. Sülünez bulunmazsa karides, kobra kurdu ya da mamun denenebilir. Levrek yemi aldıktan sonra kısa bir süre taşıdığı için kamışı hemen kaldırma; ikinci, kararlı çekişi bekle.
Mırmır: ince kurt, küçük iğne
Mırmır temkinli ve küçük ağızlıdır. Gece kumluk sahilde, özellikle Marmara kıyılarında en çok tutulan dip balığıdır. İnce ve kırmızımsı kırmızı çin kurdu küçük iğnede mırmırı çabuk getirir. Daha kalın sarı çin kurdu da iyi çalışır. İkisini de Lugworm markasıyla satıyoruz; ambalajda “deniz solucanı” olarak da geçer. Lugworm bir marka adıdır, kum kurdu ile karıştırılmamalı.
Karagöz ve sargoz: kayalığın dip balıkları
Karagöz ve sargoz kayalık önlerinde, taş ve kum karışık zeminde beslenir. Boru kurdu her iki balıkta da güvenilir yemdir. İri karagöz için sülünez, yengeç ve kobra kurdu da denenmeli. Burada asıl sorun takılmadır: kayalıkta tek iğneli, takılmayı azaltan bir düzen ve tercihen yüzen kurşun kullan. Yüzen kurşun ilk hamlede zeminden kalkıp yüzeye fırladığı için taşa sarılmaz.
İsparoz, izmarit ve sarıgöz: parça yem
İskele ve mendirek dibinde gezen bu küçük balıklar büyük yemi didikleyip kaçar. Kırmızı kurdu 1–2 cm’lik parçalar halinde 6–8 numara iğneye tak. Hafif bir dip takımı ya da Carolina kurşunlu düzen yeterlidir. Çocuklarla ya da yeni başlayanlarla gidilen avlarda en çok keyif veren balıklar bunlardır.
Bibi ve cücün ayrı yemlerdir
Sık karıştırılan iki yem: bibi küçük boyludur, ince takımda ve küçük iğnede kullanılır. Cücün ise daha iridir; uzak atışta ve büyük balıkta tercih edilir. Mağazamızda ikisi ayrı ürün olarak satılır.
Mevsim yemi nasıl değiştirir?
- Kış: Su soğuk, balık yavaş. Kokusu güçlü yem öne çıkar: levrekte sülünez, mırmır ve karagözde boru kurdu.
- İlkbahar: Su ısınırken kırmızı kurt ve çin kurdu neredeyse her balığa cevap verir.
- Yaz: Çipura sezonu; boru kurdu, karides ve yengeç.
- Sonbahar: Kıyıya yanaşan iri levrek ve sargoz için sülünez, kobra kurdu ve cücün.
Yemin performansını takım ve kurşun belirler
En iyi yem bile yanlış yerde durursa balık bulmaz. Kumlukta takımı yerinde tutmak için doğru gramajda olta kurşunu seç; sakin denizde armut kurşun yeterlidir. Hangi kurşunun kaç gram olacağını Kurşun Sihirbazı 4 soruda söyler. Takımlarımız yarışma tipi monofilament misinayla elde bağlanır; florokarbon kullanmayız.
Yemi taze tutmanın üç kuralı
- Serin tut: buzdolabının alt rafı ya da sebzeliği; dondurucu değil.
- Havalandır: kutu kapalı ama hava alsın; tatlı suyla ıslatma.
- Ayıkla: ölen kurdu hemen çıkar, diğerlerini de bozar.
Ayrıntılı anlatım canlı yem nasıl saklanır yazımızda.
Yemi nereden alırsın?
Gürpınar’daki dükkânımızda mamun, karides, midye, sülünez, boru kurdu, sarı ve kırmızı çin kurdu, bibi, cücün, kobra kurdu, yengeç ve karides kokulu UV’li özel yem taze ve şoklanmış olarak her zaman bulunur. Hepsini Canlı Yem Çeşitleri kategorisinden sipariş edebilirsin. İstanbul içindeysen İstanbul canlı yem sayfamızda ilçene yakın av noktalarını bulursun; şehir dışındaysan canlı yem kargo ile gönderiyoruz. Aynı siparişe kendi döktüğümüz olta kurşunlarını da ekleyebilirsin.
Zemin de yemi değiştirir
Aynı balık farklı zeminde farklı yeme yönelir. Kumlukta balık kumu eşeleyerek kurt arar; burada boru kurdu ve çin kurdu doğal besine en yakın yemlerdir. Kayalıkta karagöz ve sargoz kabuklulara ve yengece alışkındır; midye, yengeç ve sülünez öne çıkar. Karışık zeminde ise iki iğneli takımla bir kurt bir kabuklu yem sunmak en akıllıca yoldur. Bu yüzden mera değiştirdiğinde yem kutundaki dengeyi de değiştir.
Sahadan küçük ama etkili ipuçları
- Yemi 15–20 dakikada bir yenile: İğnede duran kurt kokusunu birkaç dakikada salar; kokusu bitmiş yem görünse bile çalışmaz.
- Kurdu boydan boya geçir: Yemin ucu sallanırsa balık ucundan koparıp kaçar; iğne gövde boyunca ilerlesin.
- Bulanık suda iri, berrak suda ince: Dalga sonrası bulanık suda kokusu güçlü iri yem, sakin ve berrak suda ince ve doğal sunum.
- Gece ışık kullanma: Kıyıya kafa lambası tutmak balığı ürkütür; yem takarken lambayı karaya çevir.
- Yemi gölgede tut: Güneş altında kalan yem kutusu yarım saatte ısınır; yemin yarısını kaybedersin.
Sık sorulan sorular
Hiç bilmiyorum, tek bir yem alacaksam hangisi?
Boru kurdu. İğnede dayanır, çipuradan karagöze çoğu dip balığına cevap verir. Yanına bir paket kırmızı kurt alırsan küçük balıkları da kaçırmazsın.
Aynı iğneye iki yem takılır mı?
Evet. Boru kurdu ile bir parça çin kurdu ya da midye birleştirmek hem dayanıklılık hem koku sağlar; özellikle çipurada işe yarar.
Yemlerin başka bölgelerdeki adları farklı mı?
Evet, aynı kurt farklı ülkelerde başka isimlerle satılır. Hepsini yem isimleri sözlüğü yazımızda topladık.
Bir yanıt yazın